„Grażyna” to imię wymyślone przez Adama Mickiewicza (1798-1855). Wywodzi się z litewskiego języka od wyrazu „graži”, co znaczy „piękna”. Zostało nadane tytułowej bohaterce jednego z jego utworów i do dzisiaj cieszy się popularnością.
W balladzie „Pani Twardowska” Mickiewicz uwiecznił, znanego z legend i baśni, mistrza Twardowskiego, który zaprzedał duszę diabłu. Pierwowzorem postaci jest prawdopodobnie Jan Twardowski - dworzanin króla Zygmunta II Augusta (1520-1572) - autor księgi o magii. Jemu współcześni twierdzili, że wywołał ducha Barbary Radziwiłłówny (1520-1551). Ponadto istnieje dokument z 1495 roku wzmiankujący o czarnoksiężniku zwanym Twardowsky. W kościele w Węgrowie przechowywane jest zwierciadło, tak zwane lustro Twardowskiego. Pochodzi z XVI wieku i zostało zrobione ze stopu srebra, złota, cyny i cynku. Na ramie widnieje napis: „Bawił się tym lustrem Twardowski, magiczne sztuczki czyniąc, teraz przeznaczone jest na służbę Bogu”.
Mickiewiczowska ballada „Romantyczność” - z niezapomnianymi cytatami: „Czucie i wiara silniej mówi do mnie niż mędrca szkiełko i oko”, „Miej serce i patrzaj w serce!” - uważna jest za poetycki manifest epoki polskiego romantyzmu.
Rok 2022 został ogłoszony w Polsce „Rokiem romantyzmu”, a okazję stanowią obchody 200 rocznicy wydania „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza. One też będą lekturą tegorocznego Narodowego Czytania, które odbędzie się 3 września.